‘Wij’ tegen ‘zij’. Hoe daaraan voorbij?
Symposium georganiseerd door het Gezelschap Waardenwerk i.s.m. de Universiteit voor Humanistiek, vrijdagmiddag 5 juni 2026, Universiteit voor Humanistiek, Utrecht.
De constatering dat onze tijd gekenmerkt wordt door verharding, polarisering en vijanddenken is al bijna een gemeenplaats. Maar de vraag wat daartegen te doen, blijft meestal onbeantwoord.
Dit symposium biedt zich op het nieuwe perspectief dat oud-psychiater Jaap Wijkstra heeft ontwikkeld in zijn nieuwe boek ‘Wij en zij. De ander als het kwaad‘. Volgens Wijkstra is de splitsing tussen ‘wij en zij’ en het daarmee verbonden vijanddenken diep verankerd in de menselijke psyche. Die neiging manifesteert zich niet alleen innerlijk en in de relaties tussen individuen, maar vooral ook op groepsniveau.
In onze tijd krijgt die splitsing steeds meer invloed. Tegelijkertijd begrijpen we intussen veel beter hoe dit splitsen in goed en kwaad werkt en hoe we daaraan voorbij kunnen komen. Met name de ‘relationele wending’ in het hedendaagse denken en handelen, is daar behulpzaam bij.
Op dit symposium wordt de leidraad die deze wending biedt voor het de-escaleren van conflicten, uitgediept aan de hand van een aantal kerngedachten uit het boek van Wijkstra. Centraal staat daarbij de wisselwerking tussen het versterken van innerlijke en relationele democratie aan de ene kant en het versterken van democratische verhoudingen op maatschappelijk en politiek niveau aan de andere kant.
Het programma
13.30 Openingslezing door Harry Kunneman
14.00 – 14.50 Interactief interview met Jaap Wijkstra door Marcel de Rooy
14.50 – 15.00 Verplaatsing naar workshopruimtes en koffie/thee
15.00 – 15.50 Vier kleinschalige workshops waarin de deelnemers onder begeleiding met eigen vragen aan het werk gaan.
15.50 – 16.00 Pauze
16.00 – 16.45 Slotlezing door Maxim Februari over polarisatie en democratie
16.45 – 17.00 Afsluitende discussie
17.00 – 17.30 Borrel
Nadere informatie
Datum: Vrijdagmiddag 5 juni 2026, 13.30 – 17.00 uur.
Plaats: Universiteit voor Humanistiek, Kromme Nieuwegracht 29, Utrecht
Prijs: 95,-, inclusief boek, koffie/thee en borrel na. Studentprijs 50,-.
Inschrijven via: zie link

